SANAYİ
TİCARET
GAP VE GAZİANTEP



SANAYİ

SANAYİ TARİHİ

Gaziantep Halkı tarihin her döneminde var oluş savaşı vermiş ve Gaziantep'i her zaman bir adım ileriye götürmüştür. Bugün Gaziantep ve sanayisinden övgüyle bahsedebiliyorsak, iç ve dış pazarlarda etkin ve saygın bir yer alabilmişsek, bunu her şeyden önce Gaziantep halkının güçlükler karşısında yılmayan yüksek irade ve azmine, çalışkanlığına, araştırıcılığına ve üstün beceri kabiliyetine borçlu olduğumuzu hiçbir zaman unutmamamız gerekir.

Gaziantep, antik uygarlığın beşiği olan Mısır, Mezapotomya ve Anadolu uygarlıklarının ve bunların Doğu Akdeniz'de oluşturduğu medeniyetlerin kesiştiği bir bölgede yer aldığı için bir uygarlıklar kavşağı sayılabilir. İlimizde tarih öncesi Paleolitik, Neolitik ve Kalkolitik devirlere ait kalıntılara bol miktarda rastlanmaktadır.

Tarih devirleri olarak kabul edilen Tunç, Demir ve Geç dönemler olarak sınıflandırılan çağlarda ise M.Ö. 3000-2100 küçük site devletleri, M.Ö. 2100-1950 Hattiler, M.Ö. 1750-1200 Hititler, M.Ö. 1550-1305 Hurri Mitani ara dönemi, M.Ö. 1000-700 Geç Hititler, M.Ö. 700-612 Geç Asur, M.Ö. 612-333 Med-Pers, M.Ö. 333-64 Helen, M.Ö. 64-M.S. 385 Roma, M.S. 395-638 Bizans, 638-963 İslam medeniyetleri, 963-1197 Geç Bizans, Selçuklu, Haçlılar dönemleri, 1187-1516 Memluk, Moğul ve Türkmen Beylikleri dönemleri, 1516-1922 Osmanlı dönemleri derin izler ve kalıntılar bırakarak kentin tarihsel kimliğini oluşturmuşlardır. Zaman zaman büyük savaşlara, tahribat ve yıkımlara rağmen her seferinde sanayi, ticaret ve kültürel alanda yeniden canlanmayı başarmıştır.

Gaziantep'te sanayinin gelişimini iki safhada incelemek gerekmektedir;

a)Osmanlı İmparatorluğu zamanında;

Gaziantep oldukça eskiye dayanan ve sanayi görünümünde özellik gösteren bir yapıya sahiptir. Katip Çelebi ve Evliya Çelebi'nin kayıtlarına bakıldığında Gaziantep'in o yıllarda yay, eğer, koşum takımı, bakır eşya ve pekmez imalatında söz sahibi olduğu anlaşılmaktadır. Pamuklu dokumacılık ise her dönemde önemli yer tutmuş olup, 19. asrın sonlarında pamuklu dokumacılığın yanı sıra, keçe, deri ve geniş bir bölgeye pazarlanan rakı ve zeytinyağı imalatının başladığı görülmektedir. Yine bu devirde Gaziantep ve çevresinde alçı ve çeşitli renkteki mermer tabakalarının işlenerek çeşitli eserler yapımına gidildiğide görülmektedir. Ayrıca 1339 Salnemesi kayıtlarında yıllık üretimi 180.000 m.kapasiteli 57 BG. Güçlü bir mensucat sanayi, Bonse'nin kayıtlarında sadece pamuklu dokuma tezgahlarında 400 kadar kadın işçinin çalıştığı hamam takımları, döşemelik dokumalar, halı ve kilim imalatının mevcut olduğu görülmektedir.

b)Cumhuriyet Dönemi

1. Dünya ve Kurtuluş savaşını kayıt eden yıllarda İlimiz hemen her bakımdansarsıntı geçirmiştir. Savaş sonrası birkaç yıl daha bu durum devam etmiş, nüfus azalması yanı sıra, ticari ve sanayi hayatta herhangi bir ilerleme yapılamamıştır. Ancak büyük bir bilgi birikimine sahip İl Halkı vakit geçirmeden toparlanma hareketlerine başlanmıştır. Özelikle o günlerde başlı başına bir ticari merkez durumunda bulunan Suriye'nin Halep Şehrinin Ülkemiz sınırları dışında kalması ile, Gaziantep strateji konumu dolayısı ile bu şehrin yerine geçme çabasını gösterme durumuna gelmiştir.

Ülkemizin Güney Bölgesine yeni bir merkeze ihtiyaç duyulması ile ve bunun içinde un uygun ve aranan şartlara sahip olması ile, Gaziantep bundan istifade etmesini bilmiş ve Cumhuriyet'in ilk yılarından bu yana artan bir tempo ile çalışarak mevcut potansiyelini bugünkü durumuna yükseltmiştir. Bugün geçmişin uzantılarından etkilenerek küçük sanayide zirveye erişmiş şehir hüviyetindeki Gaziantep ve sanayisinin bir kısım sorunları halledildiğinde, ağır sanayiye tam olarak dönmenin gerekliliği bilincine sahip ve halen bu yolda çalışmalar gösteren İlimiz sanayisi bu alanda da devleşmeye namzet görülmektedir.

Öyleki il halkı zirai ürünlere ve ziraata olan ilgisinin yanı sıra yüzünü sanayiyede çevirmiş, ticari alanda aktif olan kitle gelişen teknolojiye ayak uydurma yolunda da birbirleriyle yarışa girmişlerdir. Eski imalat teknikleri yerini, yeni buluşlara bırakmaktadır.

SANAYİ YAPISI

Gaziantep gerçekleştirdiği dev adımlarla, Cumhuriyet Tarihinin ilk yıllarından bu güne düzenli ve hızlı büyüyen,kendi öz kaynaklarıyla bölgede cazibe merkezi haline gelmiştir.Ekonomik yönden çevresinde bulunan 20 ili etkisi altında bulunduran Gaziantep,Sanayi ve İmalatta gelişmiş bir durumdadır.Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesinde Ekonomik bir merkez durumunda olan Gaziantep'te özellikle İmalat Sanayi gelişmiş ve Türkiye'de önemli bir üretim merkezi haline gelmiştir.

Gaziantep'te üretimle birlikte toptan Ticaretin ağırlığını oluşturan kesimler içerisinde ise Gıda,Tekstil,Kimya ve Makine imalatı gibi sektörler önemli bir yer işgal etmektedir. Gaziantep'in Sanayi yapısını 3 Kategoride incelemek mümkündür.

a) Evlerde yapılan İmalat ; Bu İmalat türü öncelikle hane halkının kendi ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla yaptığı bir üretimdir.Ancak köylerde yapılan İpekli ve Pamuklu dokumalar ile çadır ..vs. yapımında kullanılan keçe,kilim gibi imalatlar piyasada bulunabilmektedir.Gaziantep'in yerel bir ürünü olan Fıstığın kabuklarını çıkartılması ve iç haline getirilmesi işi de yine evlerde yapılan bir imalat türüdür.Tekstil Sanayisinin bir kısım işleri de (bobin sarma,masure ..vb.) Yine evlerde fason olarak yapılmaktadır.

b) Atölye tipi İmalat ; Bu tür imalat artık en üst düzeye gelmiş durumdadır.Varlığını kayda değer biçimde hissettiren e ağır Sanayiye geçiş için büyük bilgi ve beceri birikimini bünyesinde sağlamış olan bu imalat türüne torna—tesfiye Atölyeleri,demir ve Profilcileri, Bakırcıları, dökümcüleri,kasacıları,kaportacıları,oto tamirhanelerini, dingil ve karoser imalatçılarını ve çeşitli makine imalatçılarını örnek alarak verebiliriz. Daha öncede belirttiğimiz gibi bölgede hakim olan imalat türü atölye tipi imalattır. Yapılan üretimin %80'i il sınırları dışında tüketilmektedir.

c) Fabrika ve Modern İmalat Tipi : Son yıllarda olağan üstü bir çaba sarf edilerek Atölye tipi imalat alanından Fabrika Tipi İmalata geçişin başarıldığı bazı Sanayi dalları bu gurubu teşkil ettirmiştir.Ayrıca bölgede bolca yetişen ve ihracaata verilen tarımsal ürünleri Sanayi Mamulü niteliğine dönüştürülmesi işlemleri de bu bölümde yer almaktadır.Bilhassa Birleşmiş Milletler Teşkilatının desteği ile kurulan KÜSGET — Küçük Sanayiyi Geliştirme Teşkilatı'nın kurulması ve bu bölgeye 50 Adet Fabrika binasının inşa edilmesi Metal Sanayi iş kolunda büyük bir ilerleme sağlamış, yine 70'li yıllarda kurulan Organize Sanayi Bölgesi'de çok Çeşitli İmalat türlerini bünyesinde toplayarak Gaziantep'in Sanayi görünüşünü büyük çapta değiştirmiştir.


SANAYİ BÖLGELERİ

O.S.B

Gaziantep Organize Sanayi bölgesi Bakanlar Kurulu kararı ile TC.Sanayi ve Ticaret Bakanlığına bağlı olarak , Vilayet, Belediye, İl Özel İdare Müdürlüğü, Ticaret Odası, Sanayi Odası, İş adamları Derneği ve Organize Sanayi Bölgesi Sanayicileri Derneği'nin İştirakleri ile kurulmuştur.

I.Organize Sanayi Bölgesi : 1969 yılında 2.100.000 m2 ‘lik bir alan üzerinde kurulmuş olup, 138 adet Firma faal olarak çalışmaktadır. Bu bölgede 30.000.000 kWh/aylık elektrik enerjisi tüketilmekte ve 102.000 ton/aylık su sarfiyatı gerçekleşmektedir. Fabrikalarda toplam 25.000 işçi istihdam edilmektedir.

Toplam Mühendis sayısı : 238 kişi

Toplam Teknisyen sayısı: 323 kişi

Toplam usta sayısı : 588 kişi


II. Organize Sanayi Bölgesi : Gaziantep II. Organize Sanayi Bölgesi 1986 yılında 4.500.000 m2 lik alan üzerinde kurulmuş olup, 282 adet sanayi parseline sahiptir. Bu bölgede 192 adet firma faaliyette, 39 adet firma ise inşaat ve 43 adet firma ise montaj safhasındadır.

II. Bölgede; 60.000.000 Kwh/aylık elektrik enerjisi tüketilmekte, 200.000 ton/aylık su sarfiyatı gerçekleşmektedir. Bölgede toplam 30.000 işçi istihdam edilmektedir.

Toplam Mühendis sayısı:170 kişi

Toplam teknisyen sayısı:291 kişi

Toplam usta sayısı :567 kişi


III. Organize Sanayi Bölgesi : 1994 yılında 5.400.000 m2 lik alan üzerinde kurulmuş olup; 285 adet sanayi parseline sahiptir. Bölgede 77 firma faaliyette, 24 adet firma ise inşaat ve 175 firma da montaj safhasındadır. Bölgede 10.000.000 Kwh/aylık elektrik enerjisi tüketilmekte, 50.000 ton/aylık su sarfiyatı gerçekleşmektedir. Bu bölgede toplam 10.000 işçi istihdam edilmektedir.

Her 3 bölgemizde, toplam 65.000 işçi istihdamı yaratılmış olup, aylık elektrik tüketimi 10.000.000 Kw ve aylık kullanılan su miktarı ise 352.000 ton olarak gerçekleşmektedir.

Toplam Mühendis sayısı:235 kişi

Toplam teknisyen sayısı:220 kişi

Toplam usta sayısı :311 kişi


IV. ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ: Yatırımların artması, mevcut sanayi bölgelerinin yeterli olmaması IV. Organize sanayi Bölgesini gündeme getirmiştir. Bu bölgede parselasyon çalışmalarında en az 100.000 m2 lik parseller oluşturularak ağır sanayi, elektrik-elektronik sanayi ve otomotiv sanayi yatırımcıları için uygun işletme alanları oluşturulacaktır.

Hedef, 5.000.000.000 dolar ihracat, bin yeni iş yeri ve 100.000 yeni istihdamı sağlamaktadır. 12 milyon metrekarelik alan üzerinde kurulacak olan 4. Organize sanayi bölgesinin hali hazır harita ve imar çalışması ihalesi tamamlanmış olup, temmuz 2002'de yatırım amacıyla başvuran sanayicilere yer tahsisi işlemlerine başlanmıştır.


KÜSGET

Küçük Sanayi Sitesi, Gaziantep'te dağınık bir şekilde bulunan küçük imalatçı, sanayici ve esnafı bir çatı altında toplamak amacıyla 1967 yılında bir pilot proje kapsamında yapılmıştır.Alanı 1.500.000 m2'dir.2389 Adet İş yeri yapılmış olup,

1.TİP'in 100 m2'lik arsasının 66 m2'si kapalı alan

2 .TİP'in 180 m2'lik arsasının 80 m2'si kapalı alan

3.TİP'in 350 m2'lik arsasının 120 m2'si kapalı alan

4. TİP'in 360 m2'lik arsasının 160 m2'si kapalı alan

5.TİP'in 630 m2'lik arsasının 240 m2'si kapalı alan

6.TİP'in 900 m2'lik arsasının 320 m2'si kapalı alan

7.TİP ‘in 1500 m2'lik arsasının 540 m2'si kapalı alanı teşkil etmektedir.


Bakkal,Büfe,Berber,Lokanta,3 Adet Banka,1 Çıraklık okulu,1 İtfaiye teşkilatı,Eczane,Fırın gibi 300 Adet Sosyal Tesis mevcuttur.Yaklaşık 20.000 kişi çalışmakta olup,

Sanayi Sitesini 4 Ana Bölgede inceleyebiliriz.


A BÖLGESİ : Metal İşlerinde Toplam 847 Adet İş yeri bulunmaktadır. Bunların genel dağılımı aşağıdaki gibidir

Bakırcı

Tenekeci,Sobacı

Para Kasası İmalatı

Demirci,Sac İşleri ,Profilci

Tornacı

Hurdacı,Dökümcü

B BÖLGESİ : Oto Grubunda Toplam 698 Adet iş yeri bulunmaktadır .Bunlar

Kaportacı

Şaseci

Oto Boyacı

Oto Döşemeci

Oto Elektrikçi

Karuserci

Oto Camcı


C BÖLGESİ : Ağaç işlerinde Toplam 545 Adet iş yeri bulunmaktadır. Bunlar

Marangoz

Mobilyacı

Hızarcı

Ağaç Torna


4- D BÖLGESİ : Karma Bölge ve Oto Lastik İşlerinde Toplam 299 Adet iş yeri bulunmaktadır. Bunlar

Makine İmalatı (Zirai Aletler ve Elektrik Pano imalatı,Asansör imalatı)

Ambalajcı

Diğerleri (Oto Lastikçi,Plastikçi,Kaynakçı,Mikelajcı ..vb)

ÖRNEK SANAYİ SİTESİ ( ÖSS )

Örnek Sanayi Sitesi , Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ile Birleşmiş Milletler Sanayi ve Kalkınma Teşkilatı (UNIDO) tarafından müştereken gerçekleştirilen 350.000 m2'lik bir alanda herbiri 800 m2'lik kapalı sahası bulunan 49 Örnek Sanayi işyerinin bulunduğu bir bölgedir.Toplam istihdam sayısı 1200 kişidir.

SEKTÖR ADI

FİRMA SAYISI

TEKSTİL

3

KİMYA-PLASTİK

3

MAKİNA-METAL

27

OTOMOTİV

5

İNŞAAT

4

ORMAN

1

KAĞIT

4

ELEKTRİK-ELEKTRONİK

1

DİĞER

2

TOPLAM

50



NİZİP CADDESİ

Gaziantep şehir merkezinde ilk olarak faaliyet gösteren bölge Nizip Caddesidir.Yaklaşık olarak 150 Firma faaliyet göstermektedir.Genel olarak bölgede , Plastik ayakkabı, Un, İrmik, Halı, Akrilik iplik, Pamuk ipliği ve Metal eşya üretimi yapılmaktadır.Ancak hızlı kentleşme ve Nüfus artışı neticesinde , bu bölgedeki firmaların Sanayi bölgelerine taşınmaları eğilimini doğurmuştur.

Ayrıca , Şehir merkezinde kalan İş yerlerini Küçük ve Orta Ölçekli sanayi bölgeleri adı altında guruplanabilir.

1- Nizip Caddesi

2- Çakmak Mahallesi

3- Araban Yolu

4- Şehreküstü-Ünaldı

5- Humanız- Nurgana

6- Havaalanı-Oğuzeli yolu

Bu bölgede Toplam 4770 Adet Fabrika bulunmaktadır.İl Sanayisi içindeki payı %29'dur.


İHRACAT

Gaziantep gerek tarihinden bir yakınlık gerekse de yakın sosyal ve kültürel ilişkiler içerisinde bulunduğu Ortadoğu Ülkeleri ile ekonomik bağ kurmuş bulunmaktadır.Gaziantep'in bir ihracat kapısı olarak gelişmesinde etken olan bir diğer özellik halkın yaratıcı gücünden kaynaklanan oldukça ileri gelişmiş bir imalatçılık yeteneğinin mevcut olması ve sanayinin çeşitli dallarını içine alan oldukça geniş bir çeşitlemenin ortaya çıkarılmasıdır.

Devlet desteği olmadan tamamen kendi imkanları ile yaratılan sanayinin en büyük özelliği olan küçük ve orta boy işletmeler, dış Ticarette de yoğun bir şekilde işlevlerini sürdürmektedirler.Mevcut imalat sanayi ve tarımsal faaliyetler çağın gereklerine uygun bir şekilde seri üretime geçirildiğinde , ihracat potansiyeli arttırılmış olacaktır.

Bugün Ticaret ve Sanayi alanlarında gerçekleştirdiği yatırımlar ile Ekonomide önemli bir paya sahip olan Gaziantep , üretimini ihracata yönlendirerek Türk Ekonomisinin dışa açılan en önemli kapılarından biri konumuna gelmiştir.


MESLEKİ KURULUŞLARIN SEKTÖREL DAĞILIMI
Sektör Adı MESLEKİ KURUM SAYISI

Gıda Sanayi

641

Tekstil Sanayi

847

Kimya Sanayi

112

Plastik Sanayi

202

Deri Ve İşlenmiş Deri Mamul.

264

Orman Ağaç Kağıt Ürün.

293

İnşaat Yan San.

188

Makine- Metal Sanayi

323

Otomotiv Yan Sanayi

131




Esnaf Ve Sanatkar Odaları

ÜYE SAYISI

Araban Şoförler Odası

330

Araban Umum Esnaf Ve Sanatkarlar Odası

287

G.Antep Ahşap İşler Odası

143

G.Antep Antika Tüfek Ve Pistoncular Odası

118

G.Antep Arzuhalcılar Ve Muhakıplar Odası

132

G.Antep Attarlar Ve Zutcaciyeciler Odası

169

G.Antep Bakırcılar Odası

168

G.Antep Bakkal Ve Bayiiler Odası

5722

G.Antep Berberler Odası

171

G.Antep Briketciler Ve Benzeri Odası

161

G.Antep Buzdolapcılar Ve Cam Mak.Odası

307

G.Antep Ciğer Kebapcılar Esnaf Odası

238

G.Antep Çorap Ve Trikotajcılar Odası

926

G.Antep Dabaklar Odası

79

G.Antep Değirmenciler Odası

137

G.Antep Demir Doğramacılar Odası

342

G.Antep Direkçiler Odası

85

G.Antep Dokumacılar Odası

170

G.Antep Dökümcüler Odası

102

G.Antep Elektrikciler Odası

625

G.Antep Elektronikciler Odası

181

G.Antep Esnaf Ve Küçük Sanatkarlar Odası

651

G.Antep Fırıncılar Odası

506

G.Antep Fıstıkcılar Odası

194

G.Antep Fotorafcılar Odası

505

G.Antep Genel Pazarcılar Odası

208

G.Antep Hamamcılar Odası

63

G.Antep Helva Ve Dondurmacılar Odası

422

G.Antep İnşaat Demirciler Odası

91

G.Antep İnşaat Kalıpçıları Odası

133

G.Antep İnşaat Ve Sanatkarlar Odası

103

G.Antep Kahveciler Odası

313

G.Antep Kasacılar Odası

140

G.Antep Kasaplar Ve Celepciler Odası

103

G.Antep Kilimciler Odası

103

G.Antep Kuaförler Odası

336

G.Antep Kunduracılar Ve Sanatkarlar Odası

966

G.Antep Kuyumcular Ve Sanatkarlar Odası

599

G.Antep L.P.G. Tüpcüler Odası

386

G.Antep Lokantacılar Kebapcılar Ve Odası

274

G.Antep Madeni Sanatkarlar Odası

522

G.Antep Mahlukatcılar Odası

323

G.Antep Marangozlar Odası

1227

G.Antep Matbaacılar Odası

215

G.Antep Milli Piyangocular Odası

80

G.Antep Mobilyacılar Odası

350

G.Antep Oto Hurda Lastikcileri Odası

208

G.Antep Oto Hurda Parcacılar Odası

1029

G.Antep Oto Makina Sanatkarları Odası

1029

G.Antep Otobüs Kam. Min.Ve Kamyo. Odası

1559

G.Antep Peynir İmalatcılar Ve Satıcılar Odası

102

G.Antep Pideciler Simitciler Ve Odası

1320

G.Antep Plak Ve Kasetciler Otelci Odası

194

G.Antep Saatcılar Odası

125

G.Antep Sayacılar Odası

474

G.Antep Servis Araçları İşletmecileri Odası

278

G.Antep Ses Saz Ve Sahne Sankarları Odası

269

G.Antep Şekerciler Ve Kuruyemişciler Odası

274

G.Antep Şirehanı(Sisarlar) Odası

141

G.Antep Şoförler Ve Otomobilciler Odası

22480

G.Antep Terziler Konfeksiyon Ve Giyim Odası

845

G.Antep Tripörcüler Ve Motorcular Odası

340

G.Antep Tuhafiyeciler Odası

515

G.Antep Turistik Eşya Satıcılar Odası

309

G.Antep Umum Minibüs Sahipleri Odası

453

G.Antep Umum Nakliyatcılar Odası

120

G.Antep Yağlı Boyacılar Odası

121

G.Antep Zahireciler Odası

191

İslahiye Esnaf Ve Sanatkarlar Odası

262

İslahiye İnşaatçılar Ve Sanatkarlar Odası

93

İslahiye Madeni Sanatkarlar Odası

118

İslahiye Şoförler Ve Otomobilciler Odası

845

Karkamış Şoförler Ve Otomobilciler Odası

224

Nizip Bakkallar Ve Bayiiler Odası

459

Nizip Berberler Ve Kuaförler Odası

101

Nizip Biriketciler Odası

76

Nizip Elektrikciler Ve Benzeri Odası

106

Nizip Fırıncılar Odası

105

Nizip İnşaat Sanatkarları Ve Odası

126

Nizip Kahveciler Odası

149

Nizip Kasaplar Celebler Odası

79

Nizip Madeni Küçük Sanatkarlar Odası

281

Nizip Marangozlar Ve Mobilyacılar Odası

151

Nizip Şoförler Ve Otomobilciler Odası

828

Nizip Tatlıcılar Ve Meşrubatcılar Odası

73

Nizip Terziler Ve Benzeri Odalar

111

Nurdağı Esnaf Ve Sanatkarlar Ve Şoförler Odası

359

Oğuzeli Şoförler Ve Otomobilciler Odası

475

Oğuzeli Umum Esnaf Ve Sanatkarlar Odası

326

Yavuzeli Şoförler Ve Otomobilciler Odası

229

Yavuzeli Umum Esnaf Ve Sanatkarlar Odası

189

G.Antep Pideciler Yufkacılar Ve Simitciler Odası

206

G.Antep Servis İşletmecileri Ve Minibüs Sahipleri

260

Esnaf Odası

-




TİCARET

TİCARET TARİHİ

Gaziantep Sanayi ve İmalatta olduğu kadar, Ticari yönden de hayli gelişmiş durumdadır. 1919-1922 yılları arasındaki son İngiliz ve Fransız işgallerinde ekonomik yönden ve ayrıca alt ve üst yapı ile insan gücü açısından çok büyük felakete uğradığı halde , Türk Kurtuluş Savaşı'nın destanı olan, Gaziantep Savunmasını gerçekleştirmiştir.Cumhuriyet öncesi 80.000 kişiye ulaşan şehir nüfusu ile canlı bir ekonomik merkez haline gelmiş olan Gaziantep , hemen her türlü endüstriyel ve ticari faaliyetlerin sahibi haline gelmiştir.

1840 ‘larda başlayan Osmanlı Liberal gelişme dönemi ile , 1950'leden sonra geliştirilen özel sektör ağırlıklı Cumhuriyet Dönemi kalkınma politikaları , kentin gelişmesini olumlu bir şekilde hızlandıran , makro ekonomik yönden alınan en önemli karalar olmuştur. Osmanlı İmparatorluğu dönemindeki yerli ve yabancı kaynaklar , 18.yüzyıldan itibaren Gazinantep orijinli mallardan , özellikle fıstık, kuru üzüm, Zeytinyağı , sabun , Tekstil ve deri mamüllerinin , Fransa,İngiltere pazarlarına kadar ulaştığını belgelemektedir.

1740 tarihli Marsilya Liman kayıtları Antep Malı Hint türü kumaşların Fransa'ya ithal edildiğini göstermektedir.1.Dünya Savaşı öncesi , Akçakoyunlu istasyonu ile demiryoluna kavuşan kentimiz, bu şekilde Doğu Akdeniz Limanlarına ulaşmış, ve böylece dünya pazarları ile Ticari ilişkilerinde bir patlama dönemi geçirmiştir.Bu esnada İran,Fransa,ABD Kentimizde Başkonsolosluklar açmışlar ve Osmanlı Bankası'nın şube açması ile finansal ilişkiler önemli bir gelişme göstermiştir.


TİCARET YAPISI

Gaziantep yıllardan beri kendi öz kaynaklarını harekete geçirerek , tamamen kendi insanının zekası ve teşebbüsçü oluşu sayesinde, devletten çok az yardım alarak , Güneydoğu ve Doğuda bir model kent, Türkiye'de ise gerek genel büyüklük gerekse sanayi kapasitesi bakımından sayılı bir il olmuştur.

Bölge insanının atılımcı gücü birçok gelişmeyi de beraberinde getirmiştir. BaşlangıçtaAile şirketi olarak yola çıkan kuruluşlar zamanla büyümüş ve dev holdingler meydana getirmişlerdir.Şu anda Türkiye'de sayılı kuruluşlar ve şirketler arasında Gaziantep firmaları da bulunmaktadır.Bu günkü seviyesine kendi öz gücüyle gelen , ender bir kent olan Gaziantep'in bunda sonraki asıl hedefi pazarlardır.Gaziantep'ten gerçekleşen ihracaatın bugün önemli bir kısmı Ortadoğu ve Avrupa ülkelerine yapılmaktadır.


TİCARET BÖLGELERİ

ALIŞVERİŞ MERKEZLERİ

Gaziantep'in en işlek yerleri olan Mütercim Asım, Gaziler, Suburcu, karagöz ve Şıhcan caddeleri ile yeni iş merkezlerinin ve yerleşim alanlarının bulunduğu Değirmiçem ve Sarıgüllük bölgelerinde bulunmaktadır. Ayrıca Migros, Gima, Migros Bedesten, Spectrum, Aymerkez, Çetinkaya, Ender, Real, Praktiker, Tepe Home, Yimpaş, Epa gibi ülke genelinde şubeleri bulunan büyük alışveriş merkezleri de mevcuttur.


GATEM

Gaziantep Ticaret ve Endüstri Merkezi , 1990 yılında İnşaatına başlanılarak 1995 yılında tamamlanmıştır.2.500.000 ‘lik bir alana sahip olan bu bölgede 17 Adet Sektör, 24 Adet Esnaf Sitesi ve 4200 adet Firma bulunmaktadır.

SEKTÖR ADI

İŞYERİ SAYISI

TOPLAM ALAN(M2)

TOPTANCI HALİ

128

72.000

TOPTAN GIDACILAR SİTESİ

400

118.000

ŞEKER.VE KURU YEMİŞ.SİTESİ

119

50.000

KURU MEYVA,FISTIK.SİTESİ

300

68.000

NAKLİYATÇILAR SİTESİ

80

48.000

TRİKOTAJ.VE KONFEKS.SİTESİ

173

40.000

PEYNİRCİLER SİTESİ

94

16.000

OTO GALERİCİLER SİTESİ

51

25.000

TRAKTÖRCÜLER SİTESİ

50

23.000

KASACILAR SİTESİ

60

12.000

İNŞAAT MALZEMECİL. SİTESİ

101

50.000

HUBUBAT BAKLİYAT.SİTESİ

302

24.000

MAYDONUZ.KARPUZ.SİTESİ

46

4.000

HALI İMALATÇILARI SİTESİ

250

345.000

LASTİKÇİLER SİTESİ

150

400.000

BULGURCULAR SİTESİ

38

6.000

ŞİRE HANI ESNF.SİTESİ

175

16.000

MOBİLYACILAR SİTESİ

42

18.000

MİNÜBÜS GALERİCİLERİ SİT.

40

36.121

ARDİYA VE DEPOLAMA ALANI

-

28.000

KAMYONCULAR SİTESİ

70

42.000

KÖYLÜ PAZARI

100

12.650




GAZİANTEP ÇARŞISI

Turistik Gaziantep çarşısı toplam 3.984 m2 alan üzerinde yer almaktadır. 285 işyeri bulunmaktadır.

PASAJLAR

Gaziantep'in Önemli alış veriş merkezlerinden birisi de Pasajlarıdır.Şehir merkezinde en yoğun ve önemli olanları ;

Belediye Pasajı
Büyük Pasaj
Söylemez Pasajı
Halep Pasajı
Suriye Pasajı
Kurtuluş Pasajı ‘dır .



GAP VE GAZİANTEP

Güneydoğu Anadolu Bölgesinde Adıyaman, Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Mardin, Siirt, Şanlıurfa, Şırnak ve Kilis illerinin kapsadığı alan GAP bölgesi olarak tanımlanmaktadır.

Bölgenin yüzölçümü 75 358 km2 olup, Türkiye'nin toplam yüzölçümünün % 9.7'sini oluşturmaktadır.

Yukarı Mezopotamya olarak isimlendirilen bu bölge yaklaşık l2 bin yıllık geçmişiyle dünyanın en eski yerleşim alanlarındandır. Bu nedenle dünya üzerinde her dönemde yerleşime sahne olmuştur.

GAP projesi; barajlar, hidroelektrik santraller ve sulama tesislerinin yanı sıra kentsel ve kırsal altyapı, tarımsal altyapı, ulaştırma, sanayi, sağlık, konut, turizm ve diğer sektörlerdeki yatırımları da içine alan ve yörenin top yekün sosyo ekonomik kalkınmasını hedefleyen çok sektörlü kalkınma anlayışı içerisinde düşünülen bir projedir.

Gaziantep İli tarihi eserler bakımından oldukça zengindir. İl merkezinin bugünkü görsel yapısında yer alan Bizans devrine ait Antep Kalesi dışındaki eserler Memluklular ve Osmanlılardan kalmadır. İlimizde tescili yapılmış toplam 35 cami, 8 çeşme, 8 türbe, l4 hamam, l4 han, 3 mescit, 2 Pazar, 4 bedesten, 3 kilise, 2 anıt, 4 kale, 2 kabaltı, 3 okul, anıt mezarlar ve kaya mezarları, 8 köprü ve bunun gibi oldukça çok sayıda taşınmazlar mevcuttur.

Turizm Bakanlığınca yapılan çalışmada, kent merkezi içinde bulunan tarihi doku, düzenli rekreasyon alanları ve el sanatları kaynakları turizm açısından önemli bir potansiyel olarak değerlendirilmektedir. Bölgenin en büyük kenti olması, kent çevresinde rekreasyon faaliyetlerinin önemini artırmaktadır.

Ayrıca kale çevresinde bulunan tarihi dokunun ve hanların geliştirilerek bölge el sanatları üretim ve satış birimlerinin bu bölgeye toplanması öngörülmektedir.

Tepebaşı ve Eyüpoğlu Mahallelerini kısmen kapsayan bölgedeki yapıların pansiyonculuğa açılması özendirilmelidir.

Birecik Barajı ve Belkıs bölgesinde su sporları merkezleri ve kanoculuk gibi kıyılarda yeralması düşünülen turizm ve rekreasyon faaliyetleri için çalışmalar yapılmalıdır. Rumkale kültür ve inanç turizmi açısından değerlendirilmelidir.

Ayrıca Turizm Bakanlığı'nca yaptırılan “ GAP Bölgesel Turizm Envanteri ve Turizmi Planı”nda diğer turizm türlerinin de geliştirilmesi için altyapı çalışmalarına önem verilmesi gerektiği belirtilmektedir.